Vị thuốc vần C

Cam Sũng

02:33 18/05/2017

Tên khác: Lưỡi cọp, lưỡi hùm, dơn lưỡi hổ.

Họ: Thầu dầu (Euphorbiaceae).

Mô tả

Cây nhỏ, cao 10 - 20cm; xanh tốt quanh năm. Thân tròn, cứng, màu nâu, có nhiều đốt, mỗi đốt mang một sẹo do lá rụng để lại. Lá mọc so le, hình mác, gốc thuôn, đầu tròn, hai mặt nhẵn, mặt trên màu lục sẫm, có những vằn ngang màu xám trắng nom như lưỡi hổ, mặt dưới nhạt; cuống lá rất ngắn; lá kèm hình tam giác nhọn.

Hoa nhỏ, màu đỏ, mọc tụ tập ở gần gốc thành hình chùy gồm hoa đực và hoa cái; hoa đực có 6 lá đài màu vàng điểm chấm đỏ, nhị 3 dính thành một cột ngắn; hoa cái 6 lá đài màu vàng hay đỏ sẫm, bầu hình trứng.

Quả nang, hình cầu (ít gặp).

Mùa hoa quả: tháng 4-11.

Cam sũng và tác dụng chữa bệnh của nó

Phân bố, sinh thái

Chi Sauropus Blume gồm các đại diện là cây thảo, cây bụi hay cây gỗ nhỏ, phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới và á nhiệt đới Nam Á và Đông Nam Á. Ở Việt Nam, có 25 loài và 3 dưới loài (Nguyễn Nghĩa Thìn, 1995), trong đó có cam sũng là cây mọc hoang dại ở vùng núi, có người lấy về trồng làm cảnh vì lá có vân đẹp.

Cam sũng có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới Ân Độ - Malaysia, phân bố ở một số nước vùng Đông - Nam Á và Trung Quốc. Ở Việt Nam, cây mọc rải rác ở các tỉnh Thái Nguyên, Cao Bằng, Bắc Cạn, Lạng Sơn, Tuyên Quang... Là một cây ưa ẩm và ưa bóng, cam sũng thường thấy dưới tán rừng núi đá vôi hoặc gần các bờ suối của rừng cây lá rộng thứ sinh. Độ cao phân bố không quá 1000m. Cây thường mọc thành từng khóm hay đám nhỏ liên tục, bởi khả năng mọc chồi khỏe ở phần gốc và rễ. Cam sũng ra hoa hàng năm. Hiện chưa quan sát được cây con mọc từ hạt. Có thể trồng cây bằng cách cắm cành.

Bộ phận dùng

Lá, thu hái quanh năm, phơi khô. Theo cuốn Trung dược từ hải I, 1993, lá thu hái vào tháng 5-6, lúc lá già có màu xanh lục, phơi khô. Mỗi cành có thể hái 4 - 5 lá, cứ 15 ngày hái một lần. Hoa đôi khi cũng được sử dụng.

Tác dụng dược lý

Nước sắc lá cam sũng với tỷ lệ 1:1 có tác dụng ức chế sự phát triển của các chủng vi khuẩn Staphylococcus aureus và Streptococcus hemolyticiis.

Tính vị, công năng

Cam sũng có vị nhạt, tính binh, có tác dụng thanh nhiệt, hóa đàm, nhuận phế.

Công dụng

Cam sũng được dùng chữa ho, ho ra máu, đau họng, viêm đường hô hấp trên. Hàng ngày, lấy lá tươi (20 - 30g) hoặc lá khô (10 - 15g) sắc nước uống hoặc nấu ăn với thịt. Kinh nghiệm dân gian dùng lá cam sũng chữa trẻ em bị phù né, thũng trướng, dị ứng, mề đay.

Hoa cam sũng (10 - 15g) hãm uống hoặc hầm với thịt lợn ăn chữa ho, khạc ra máu.

Cam Sũng 4.85/5 (96.70%) 6 votes
DANH MỤC CÁC VỊ THUỐC