Vị thuốc vần C

Cất Hơi

03:07 18/05/2017

Tên khác: Cây tù tì, trúng đồng, đối diện thái.

Họ: Cẩm chưóng (Caryophyllaceae)

Mô tả

Cây thảo nhỏ, mọc bò, cao 20 - 30cm, phân cành nhiều. Thân hoàn toàn nhẵn, bén rễ ở những mấu. Lá mọc đối, hình tròn, nhẵn, hai lá kèm khô trắng. Cụm hoa mọc ở kẽ lá và ngọn cành thành xim hai ngả; hoa nhỏ màu trắng; đài có 5 răng, màu lục; tràng 5 cánh xẻ sâu làm hai mảnh; nhị 5, bao phấn hình tròn; bầu hình cầu có 1 ô, chứa 2 noãn, vòi nhuỵ dính nhau ở gốc.

Quả nang, nứt thành 2 - 3 mảnh, chứa 2 hạt to, nhỏ không đều hoặc chỉ 1 hạt hình thận, màu nâu.

Mùa hoa quả : tháng 10-2.

Cất hơi và tác dụng chữa bệnh của nó

Phân bố, sinh thái

Drymaria Willd. là một chi nhỏ trong họ Caryophyllaceae, phân bố chủ yếu ở châu Mỹ.

Ở Việt Nam, chi này có duy nhất một loài là cất hơi, phân bố tập trung ở một số tỉnh miền núi phía bắc, như Lào Cai, Hà Giang, Lai Châu, Sơn La, Yên Bái, Cao Bằng...

Ở miền Nam chỉ thấy có ở một số vùng núi cao trên l000m của Kon Tum và Lâm Đồng. Cất hơi cũng mọc ở một số vùng có khí hậu á nhiệt đới châu Á, như Trung Quốc, Ấn Độ, Lào...

Cất hơi là loại cây ưa ẩm, ưa sáng và mọc nhanh, thường mọc thành đám liên tục trên nương rẫy, ruộng hoang hoặc ven đường đi. Cây có khả năng đẻ nhánh khỏe từ thân bò sát mặt đất, sinh trưởng mạnh trong mùa mưa ẩm. Ở Ấn Độ người ta coi cất hơi là cây phủ đất tốt trong mùa mưa. Ở vùng núi cao Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang..., đồng bào địa phương cũng coi cất hơi là cây có ích. Trong ruộng ngô, nếu có cất hơi mọc nhiều, các loại cỏ dại khác không mọc được. Khi làm cỏ, vun ngô, chính cây này lại trở thành phân xanh cung cấp màu cho đất.

Bộ phận dùng

Toàn cây, thu hái quanh năm, nhưng tốt nhất khi cây mới có nụ hoa. Dùng tươi hay phơi khô.

Tác dụng dược lý 

Ở Ấn Độ, dịch ép từ lá cất hơi đã được chứng minh có tác dụng nhuận tràng và hạ sốt.

Tính vị, công năng

Cất hơi có vị đắng, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm.

Công dụng

Ngọn thân được dùng làm rau ăn sống hay nấu canh. Ở châu Phi dịch ép của lá cắt hơi được dùng điều trị tưa lưỡi. Ở Việt Nam cây cất hơi cũng dược dùng chữa tưa lưỡi, loét miệng, cam sài trẻ em. Ở Trung Quốc người ta dùng cất hơi chữa mụn nhọt, viêm gan, vàng da, phong thấp cước khí (chân tay mềm yếu, vận động khó khăn do phong thấp), viêm kết mạc, cam tích trẻ em.

Liều dùng : 6 - 9g cây khô (hoặc 15 - 30g cây tươi) vò lấy nước hoặc sắc uống, có thổ ngâm rượu. Dùng ngoài, cả cây cất hơi vò nát đắp tại chỗ với liều lượng thích hợp.

Bài thuốc có cất hơi

Chữa vàng da:

Cắt hơi, kim châm hoa, mỗi thứ 30g. sắc nước uống.

Cất Hơi 4.85/5 (96.70%) 6 votes
DANH MỤC CÁC VỊ THUỐC