Vị thuốc vần Đ

Đậu Đỏ Nhỏ

10:26 15/05/2017

Còn gọi là xích tiểu đậu, mao sài xích, mễ xích.

Tên khoa học Phaseolus angularis Wight.

Thuộc họ Cánh bướm Fabaceae (Papilionaceae).

A. Mô tả cây

Cây loại thảo sống hằng năm, dài l,5-2m. Lá kép gồm ba lá chét, lá chét đôi khi lại chia thành ba thùy cắt nông, mặt dưới nhiều lông trắng dài. Mùa hạ ở nách lá mọc hoa màu vàng hình bướm. Quả nhỏ và dài trên mặt có lông, trong chứa hạt nhỏ. Hạt hình bầu dục, hai đẩu hơi dẹt, dài 2mm, đường kính l,5mm vỏ màu đỏ nâu, hay tía nâu trơn bóng nơi rốn ở phía bên hạt màu trắng vàng, hơi lồi lên, bóc vỏ đi thì nhân trong màu vàng lục, chất cứng dòn.

Đậu đỏ nhỏ và tác dụng chữa bệnh của nó

B. Phân bố, thu hái và chế biến

Đậu đỏ vốn mọc hoang, vì cành lá nó rườm rà, dày kín cho nên người ta thường trổng nơi nào nhiều cỏ tranh khó trừ thì cành lá rườm rà che rợp nắng làm cho cỏ tranh không mọc lên được, trồng liền vài năm thì có thể trừ tiệt được giống cỏ tranh cho nên ở Trung Quốc người ta còn gọi là mao sài mễ.

Đậu đỏ chủ yếu mọc ở những vùng miền Bắc Trung Quốc như Hà Bắc, Liêu Ninh, Sơn Đông. Vào mùa thu khi quả chín người ta hái lấy quả đem về đập lấy hạt. Có nơi dùng loại phan xích đậu thay, những hạt phan xích đậu rộng, ngắn không có rốn lồi cao còn hạt đậu đỏ nhỏ hẹp dài, có rốn hơi lồi cao. Cũng không nên nhầm vói hạt cam thảo dây (tương tư tử) có rốn màu đẹn. Khi dùng phơi hay sấy khô, tán nhỏ.

C. Thành phần hóa học

Trong đậu đỏ nhỏ có chất protit; chất béo, gluxit, canxi, photpho, sắt, vitamin B và một số chất khác.

D. Công dụng và liều dùng

Theo tài liệu cổ đậu đỏ nhỏ có vị ngọt, chua, tính bình, vào hai kinh tâm và tiểu trường. Có tác dụng lợi thủy, hành huyết tiêu thũng, bài nùng (loại mủ). Dùng trị thủy thũng cước khi (phù) tả lỵ, ung nhọt sưng tấy.

Thường dùng hiện nay chữa phù thũng, dùng ngoài giã nát đắp lên nơi mụn nhọt, sưng tấy. Ngày dùng 20 đến 40g dưới dạng thuốc sắc hay thuốc bột, dùng ngoài không kể liều lượng.

Đơn thuốc có đậu đỏ nhỏ

Xích tiểu đậu, đương quỵ tán (Kim Quỹ) dùng chữa đái ra máu: Đậu đỏ nhỏ, đương quy hai vị bằng nhau tán bột. Ngày uống 10 đến 20g bột này.

Đậu Đỏ Nhỏ 4.85/5 (96.70%) 6 votes
DANH MỤC CÁC VỊ THUỐC