Vị thuốc vần L

Long Nao

10:32 20/05/2017

Long Nao có tên đồng nghĩa :Laurus camphora L., Camphora officinarum Nees

Tên khác :Dã hương, chương não, mạy khảo khuông (Tày), cà chăng đìẳng (Dao).

Tên nước ngoài :Camphor tree, true camphor, camphor cinnamon, formosan wood (Anh); camphrier, camphrier du Japon, laurier à camphre (Pháp).

Họ :Long não (Lauraceae).

Mô Tả

Cây gỗ, cao 10 - 15 m. vỏ thân nứt nẻ, màu xám nâu. Lá mọc so le, phiến dài, dài 5-9 cm, rộng 3,5 - 5cm, gốc thuôn, đầu kéo dài thành mũi nhọn ngắn, mặt trên xanh sẫm bóng, mặt dưới nhạt, 3 gân tỏa từ gốc, ở góc trên gân chính và gân bên có một tuyến nhỏ; cuống nhắn; lá vò ra có mùi long não.

Cụm hoa mọc ở kẽ lá và đầu cành thành chùy ngắn hơn lá; lá bắc hẹp, dài và có lông; hoa nhỏ, lưỡng tính, màu vàng lục; bao hoa có ống ngắn, gồm 6 thùy hẹp, có lông ỏ mặt trong; nhị 9, đính trên một vòng gồ lên, 6 cái ngoài không có tuyến, 3 cái trong có tuyến ở gốc chỉ nhị, nhị lép 3; bầu hình trứng, nhẵn.

Quả mọng, hình cầu, khi chín màu đen, nhẵn bóng. Mùa hoa : tháng 5 - 6; mùa quả : tháng 8-9.

Long não và tác dụng chữa bệnh của nó

Phân bố, sinh thái

Chi Cinnamomum Blume có khoảng 270 loài trên thế giới đều là cây gỗ, phân bố chủ yếu ở vùng nhiệt đới và á nhiệt đới, nhất là ở châu Á và châu Đại Dương. Ở Việt Nam, có 42 loài. Long não có nguồn gốc ở Nhật Bản và Trung Quốc; hiện được trồng rộng rãi ở nhiều nước trong vùng nhiệt đới và á nhiệt đới châu Á, như Việt Nam, Lào, Ân Độ, Philippin, Indonesia, Malaysia, Sri Lanca, và cả Australia để lấy gỗ, làm cây bóng mát và cất tinh dầu làm thuốc. Ở Việt Nam, long não được trồng từ lâu đời. Tuy nhiên, đến giữa thế kỷ 19, người Pháp mới tiến hành trồng nhiều cây này ở các đô thị, xung quanh các dinh thự. Ở Ba Vì, cây được trồng thành rừng. Ở thị xã Lạng Sơn, Cao Bằng, Lai Châu, vẫn còn những cây long não lớn, ước tính đến trên 100 năm tuổi. Ở Đài Loan và Nhật Bản có những cây long não có tuổi thọ từ 1200 đến 1400 năm (PROSEA, Nol9, Essential - Oil Plants, 1999; 76). Long não là loại cây gỗ lớn, ưa khí hậu nóng và ẩm của vùng nhiệt đới hay á nhiệt đới. Cây sống được trên nhiều loại đất, thường hơi rụng lá vào cuối mùa đông và dầu mùa xuân; lá non xuất hiện đồng loạt vào cuối mùa xuân; Ra hoa quả nhiều, Quả chín vào mùa thu, sau khi rụng, có thể tồn tại 4 - 6 tháng mối nảy Long não được nhiều ở các tỉnh phía bắc từ Trung Bộ trở ra.

Trồng long não bằng hạt, gieo trong vườn ươm hoặc trong bầu, sau đó đánh cây con đi trồng. Hạt gieo vào tháng 2-3, đến mùa xuân năm sau, khi cây cao 0,5 - 1,5 m đánh đi trồng. Hạt long não có thể bảo quản qua một năm vẫn mọc tốt. Khi trồng, đào hố có kích thước 50 X 50 X 50 cm, bón lót 10 - 15 kg phân chuồng rồi đặt cây, lấp đất và tưới nước. Khoảng cách trồng thường từ 7 đến 10 m. Có nơi trồng dày hơn, khoảng 5 m. Thời gian đầu, thỉnh thoảng làm cỏ, xới xáo, bón thêm phân, về sau không cần chăm sóc. Cây không có sâu bệnh đáng kể. Gần đây, người ta phát hiện cây long não trồng bằng hạt bị phân ly khá lớn về mặt hóa học. Tinh dầu của những cây trồng từ hạt lấy từ cùng một cây mẹ có thành phần rất khác nhau. Cần nghiên cứu biện pháp nhân vô tính để có thành phần tinh dầu ổn định.

Bộ phận dùng

Gỗ và lá là nguyên liệu để cất tinh dầu.

Tác dụng dược lý

1. Long não bôi lên da có tác dung kích thích nhẹ: dùng lực xoa mạnh có tác dụng gây đỏ da, xoa nhẹ lại có cảm giác mát lạnh như tinh dầu bạc hà. Long não còn có tác dụng gây tê tại chỗ. Đối vói niêm mạc đường tiêu hóa, long não có tác dụng kích thích, gây cảm giác dễ chịu ở vùng dạ dày, dùng liều lớn gây nôn mửa.

2. Đối với hệ thần kinh trung ương: long não có tác dụng kích thích với liều lớn, thuốc tác động vào vùng vận động vỏ não và thân não, gây co giật. Với liều thường dùng, không có tác dụng rõ rệt đối với hô hấp; nếu hô hấp ở trạng thái ức chế mạnh, long não lại có tác dụng kích thích.

Long Nao 4.85/5 (96.70%) 6 votes
DANH MỤC CÁC VỊ THUỐC